ภาษาพาขำ(ภูไทคำชะอี)

Smileyภาษาภูไทที่ชาวภูไทใช้กันอยู่ในปัจจุบัน หลายคำถูกภาษาไทยกลืนไปเรียบร้อยแล้ว บางคำก็เสียงสระหรือพยัญชนะออกเสียงเพี้ยนไปจากเดิมเพื่อให้ผู้ฟังที่ไม่ใช่ชาวภูไท (outsiders) ฟังรู้เรื่อง แต่ก็ยังมีอีกหลายร้อยคำที่ยังคงอนุรักษ์ไว้อยู่ และเมื่อบังเอิญเสียงไปพ้องกับภาษาอื่นและคนฟังก็ไม่เข้าใจความหมายที่แท้จริงของภาษาภูไท เรื่องขำ ขำ จึงมักเกิดขึ้นเสมอ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ภูไท หรือผู้ไท กับลาว (ชาวภูไท จะเรียกคนที่พูดภาษาอิสานว่าคนลาว ซึ่งไม่ได้หมายถึงคนที่มาจากประเทศลาว).. อาชีพหลัก ๆ ของชาวภูไทคือ ทำไร่ทำนา และทำสวน ก่อนหน้านี้ ถนนหนทางก็ยังไม่สะดวกเหมือนทุกวันนี้ จะไปไหนมาไหนก็ต้องเดินลัดตัดทุ่ง ข้ามห้วยข้ามหนอง พอถึงฤดูฝน ฝนตกหนักติดต่อกันนานหลายวัน น้ำในห้วยในคลองก็จะเต็มปริ่ม ชาวบ้านก็จะช่วยกันตัดไม่ไผ่ลำยาว ๆ หนึ่งหรือสองลำวางพาดจากฟากหนึ่งไปอีกฟากหนึ่งของห้วย ผู้คนที่สัญจรไปมาก็ต้องใช้ความสามารถเฉพาะตัวเวลาไต่ข้ามเพื่อไม่ให้ล่วงลงสู่กระแสน้ำที่ไหลเชี่ยวเบื้อล่าง ..และเรื่องขำขำที่เล่าขานกันจึงมักจะเกิดขึ้นตามท้องไร่ท้องนา เรื่องนี้ก็เช่นกัน

 

 

เรื่องมีอยู่ว่า .. ในช่วงฤดูฝนเป็นช่วงของการทำนา คุณลุงชาวภูไทกำลังซ่อมปะคูนาที่ขาดเพื่อเตรียมกักเก็บน้ำเตรียมแปลงไถปลูก ที่นาของแกอยู่ติดกับลำห้วยเล็ก ๆ และชาวบ้านใกล้เคียงใช้เส้นทางเดินลัดตัดผ่านทุ่งนาของแกไปมาหาสู่กัน และก็ต้องเดินผ่านลำห้วยที่นาของแกด้วยช่วงหน้าแล้ง น้ำในห้วยแห้งขอดการสัญจรไปมาก็ไม่มีปัญหา แต่ในช่วงหน้าฝน น้ำหลากลงมาจากภูเขาลูกที่อยู่ใกล้ ๆ ห้วยเล็ก ๆ นี้ก็เอ่อล้นท่วมที่นาของแกอยู่บ่อย ๆ ถ้าปีไหนฝนน้อน แกก็ได้อาศัยน้ำในห้วยนี้แหละช่วยในการปักดำนำ

 

 

ปีนี้ฝนมาเร็ว คุณลุงแกจึงถือจอบขุดดินออกไปที่แปลานาตั้งแต่เช้าตรู่ ขุดจากแปลงนี้ไปแปลงนั้น แปลงโน้นไปเรื่อย ๆ จนไปถึงแปลงที่อยู่ติดกับลำห้วยที่ตอนนี้ได้น้ำต้นฝนขุ่นขาวจากภูเขา ไหลลงมาเอื่อย ขณะที่แกกำลังขุดดินตบ แต่ง ปะคูนาเพลิน ๆ ก็มีหนุ่มต่างถิ่นคนหนึ่งเดินมาถึงแปลงนาที่แกกำลังขุดดินอยู่ ชายคนนั้นหยุด ยืนนิ่งสักพักหนึ่งเมื่อเห็นว่าคุณลุงไม่ได้สนใจหรือไม่รู้ไม่เห็นว่ามีคนหยุดยืนอยู่ตรงนี้ แกจึงกระแอมขึ้นเบา ๆ เพื่อเรียกร้องความสนใจให้ลุงชาวภูไทหันมามอง และก็ได้ผล คุณลุงสับจอบดังกึก หยุดนิ่งและหันมามองหนุ่มน้อยวัยเพิ่งแตกหนุ่ม นมเพิ่งแตกพาน รูปร่างผอม สูง เก้งก้าง หน้าตาคมเข้ม ผิวคล้ำ ผมแสกข้างหวีน้ำมันเรียบแปล้ เสื้อลายดอกสีเขียวขาวแขนยาวเข้ารูป สวมใส่กางเกงขาบานสีเทาเหลื่อมพราย ร้องเท้าฟองน้ำส้นตึกสีน้าเงิน จากรูปร่างหน้าตาคุณลุงก็ระบุได้ทันทีว่าหนุ่มคนนี้ไม่ใช่ชาวภูไท ‘หนุ่มลาวน้อยคนนี้สงสัยจะไปจีบสาวบ้านโน้นแน่ ๆ เลย’ คุณลุงคิดในใจ

 

“ว้า แนวเลอ (ว่ายังไง)” คุณลุงถามออกไปด้วยภาษาประจำถิ่น

 

“เออ..หน้ำห่วยหนี่ ลึ๊กบ๊อ (เอ่อ..น้ำห้วยนี้ลึกไหม)” แกตะกุกตะกักถามด้วยท่าทางเหนียมอายที่เห็นคนรุ่นลุงจ้องแกเขม็ง

 

“หมิเลิ๊กเด๊าะ..กะเพงโหโค้ย” คุณลุงแกตอบเสร็จแกก็ก้มหน้าก้มตาขุดดินต่อ

 

 

ฝ่ายหนุ่มลาวน้อยคนนั้นพอได้คำตอบก็อมยิ้มหน้าแดงด้วยความเขินอาย จากนั้นแกก็หันหน้าไปจ้องลำห้วย ด้วยสีหน้าครุ่นคิด .. ‘แล้วจะข้ามไปยังไงล่ะกางเกงถึงจะไม่เปียก’ แกก้มลงมองกางเกงตัวใหม่เอี่ยมอ่องที่กลิ่นผ้าใหม่ยังลอยโชยมาแปะจมูกอยู่เลย พลันแกก็เหลียวซ้ายมองขวา และไม่เห็นมีใครอยู่ในบริเวณนั้น หันไปมองคุณลุงภูไท แกก็กำลังก้มหน้าก้มตาขุดดิน โดยไม่ได้หันมามามองแกอีกเลย แกจึงย่องไปที่พุ่มไม้ที่อยู่ใกล้ ๆ ลำห้วย ..รีบจัดแจงถอดรองเท้าและถอดกางเกงขาบานออก (จะเห็นว่าผู้เขียนไม่ได้เขียนว่าถอด กางเกงลิง นะ..เพราะสมัยโน้นยังไม่มีใส่) แล้วยกทูนหัวด้วยมือซ้าย มือขวาก็หอบชายเสื้อขึ้นให้อยู่เหนือสะดือ แล้วแกก็รีบเดินเขย่งเท้าลุยลงไปในห้วย ..เก้าแรก ..จ๋อม..ก้าวที่สอง ..แจ๋ม.. จ๋อม..แจ๋ม ..แกหน้าแดงกล่ำด้วยความโมโหพอขึ้นฝั่งได้ หนุ่มลาวน้อยรีบจัดแจงสวมใส่กางเกง รองเท้า และวิ่งเลาะห้วยไปหยุดยืนตรงบริเวณที่มองเห็นลุงภูไทกำลังขุดดินอยู่อีกฝั่งได้ชัดเจน แล้วแกก็ตะโกนออกไปอย่างดัง

 

“นี่ ลุง.ทำไมหลอกกันอย่างนี้ ..ไหนว่าน้ำสูงถึง หัว ค..ว..ย”  Smiley

 

คุณลุงพักจอบที่กำลังขุด เงยหน้าขึ้นมองด้วยสีหน้าที่เรียบเฉย

 

“อ้าว กะ เบ๊าะแล้วเด๋ ว่า น๊ำ สูง เพง โหโค้ย” แกก็ตะโกนตอบมาชัดเจน หนุ่มลาวยังไม่หายโกรธ เพราะคิดว่าตัวเองโดนหนุ่มคราวพ่อแกล้งเล่นเพื่อความสนุก แกกำลังคิดจะหาทางตอบโต้ไปใหม่ แต่คุณลุงภูไทก็พูดสวนมาก่อน

 

“น๊ำเพง โหโค้ย..เพง โหโค้ย” แกพูดพลางเอามือชี้ที่หัวเข่าพลาง..อะไรบางอย่างที่เรียกว่า ‘อ้อ’ แว๊บขึ้นมาหัวของหนุ่มลาวน้อย แกหน้าแดงด้วยความอาย และหันหลังเดินลิ่วจากไปโดยไม่หันมามอง  Smiley

 

------------------------------------

 

Smiley ปล. คำว่า โหโค้ย บางครั้งจะออกเสียงเป็น หูโค้ย, ฮุโค้ย ในภาษาภูไท แปลว่า

หัวเข่า กะเพงโหโค้ย (ก็แค่เข่า) หมิเลิ๊กเด๊าะ (ไม่ลึกหรอก) กะ เบ๊าะแล้วเด๋ ว้า (ก็บอกแล้วไงว่า ..) SmileySmiley

 




Create Date : 06 เมษายน 2555
Last Update : 21 พฤษภาคม 2557 13:13:48 น.
Counter : 1393 Pageviews.

12 comments
  
Photobucket
โดย: ladysamui วันที่: 7 มิถุนายน 2555 เวลา:8:35:19 น.
  
happy birthday ขอมาเรียนภาษาภูไทด้วยคนนะคะ
โดย: cyberlifenlearn วันที่: 7 มิถุนายน 2555 เวลา:9:15:57 น.
  

ป้าเชิญนางฟ้า...มาอวยพรวันเกิดค่ะ
ขอให้พบแต่สิ่งดีๆ คนที่ดีมีจิตใจดี
เหตุการณ์ดีๆสุขภาพที่แข็งแรง
รวมทั้งความรัก
ที่ดีที่สุดในชีวิตนะคะ


โดย: ป้าหู้เองจ่ะ (fifty-four ) วันที่: 7 มิถุนายน 2555 เวลา:18:55:51 น.
  
สุขสันต์วันเกิดค่ะ
ขอให้มีความสุขมากๆ คิดสิ่งใดขอให้สมปรารถนา
มีความก้าวหน้าทั้งในชีวิตและหน้าที่การงาน
สุขภาพแข็งแรงตลอดปี และตลอดไปค่ะ


โดย: pantawan วันที่: 7 มิถุนายน 2555 เวลา:22:56:38 น.
  
สุขสันต์วันเกิดค่ะ ชอให้มีความสุขมากๆ นะคะ
โดย: Tungmay-Sensitive วันที่: 7 มิถุนายน 2557 เวลา:8:52:32 น.
  
โดย: konseo วันที่: 7 มิถุนายน 2557 เวลา:14:41:46 น.
  
สุขสันต์วันเกิดด้วยคนนะค่ะ..

ขอให้มีความสุขมากๆสุขภาพแข็งแรง

และร่ำรวยเงินทองตลอดไปนะค่ะ

โดย: อ้อมแอ้ม (คนผ่านทางมาเจอ ) วันที่: 7 มิถุนายน 2557 เวลา:16:16:25 น.
  
สุขสันต์วันเกิดครับ
โดย: **mp5** วันที่: 7 มิถุนายน 2557 เวลา:18:36:26 น.
  
สนุกกับภาษา ภาษาชวนหัว อ่านแล้วได้อรรถรสดี หาก เพิ่ม รายละเอียด เกี่ยวกับ ผู้ไท แนะนำสักนิด คนอ่าน จากภาคอื่น จะเข้าใจยิ่งขึ้น )
โดย: ครูโจ้ พิดโลก IP: 1.47.231.191 วันที่: 16 กุมภาพันธ์ 2558 เวลา:17:49:01 น.
  

มาเยี่ยมชม มาทักทายครับ

เรื่องสั้นที่เขียนโดยใช้ภาษาถิ่นแบบนี้ยอดเยี่ยมมากเลยครับ ถือว่าเป็นวรรณกรรมระดับคลาสืคเลย แต่ต้องบอกว่าคนทั่วไปอาจจะอ่านยากเพราะว่าไม่สามารถออกเสียงภาษาถิ่นนั้นได้ ถึงแม้ว่าจะเข้าใจในความหมายของคำ แต่ถ้าอ่านออกเสียงในหัวไม่ได้ก็จะลำบากมากเลยครับ เหมือนกับวรรณกรรมซีไรต์ ลูกอีสาน ของคำพูน บุญทวี เนื้อเรื่องและการใช้ภาษาดีมาก แต่ให้เด็กที่ไม่ใช้คนภาคอีสานอ่าน เด็นคนนั้นจะอ่านไม่ค่อยรู้เรื่องเลยครับ

อิอิ

โดย: อาคุงกล่อง วันที่: 24 เมษายน 2558 เวลา:20:35:31 น.
  
เป็นข้อคิดที่ดีมาก ๆ เลย
โดย: อาคุงกล่อง (Maya_II ) วันที่: 29 เมษายน 2558 เวลา:20:50:50 น.
  




สุขสันต์วันเกิดค่ะ ..

มีความสุขมากๆนะคะ ..






โดย: foreverlovemom วันที่: 7 มิถุนายน 2558 เวลา:6:37:34 น.
ชื่อ :
Comment :
 *ใช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิก
 
ยืนยันรหัสความปลอดภัย :
(กรอกตัวเลขที่ปรากฎในภาพ)

Maya_II
Location :
มุกดาหาร  Thailand

[ดู Profile ทั้งหมด]
ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
 ฝากข้อความหลังไมค์
 Rss Feed
 Smember
 ผู้ติดตามบล็อก : 7 คน [?]



Star sign : Gemini
Hobby : Reading & Writing
Interest : variety