ลิขสิทธิ์ - เรื่องง่ายที่ยาก

จากสถิติตั้งแต่เปิดบล็อกมา อัพประมาณสักปีละสองสามบล็อก (ขี้เกียจแบบไม่มีข้อแก้ตัว) แต่ช่วงนี้เห็นมาติดๆกัน แถมคราวนี้เป็นเรื่องกฎหมายอีกแล้ว.... อนุมานได้ว่าผีเข้า 55

คราวนี้มาแหวกแนวนิดนึงนะคะ อยากเขียนเรื่องกฎหมายนิดหน่อยๆที่อยู่รอบตัวของนักเขียนนักอ่าน และสำนักพิมพ์ค่ะ

ลิขสิทธิ์ นั่นเอง


จริงๆคนมองว่าเรื่องลิขสิทธิ์นี่ไกลตัว จริงๆไม่ใช่ค่ะ เพราะหนังสือที่เราจับเปิดๆอ่านๆกันทุกวันนี่คือเรื่องลิขสิทธิ์ทั้งนั้นเลยค่ะก่อนอื่น ลิขสิทธิ์คืออะไร

ลิขสิทธิ์ หมายถึงสิทธิแต่เพียงผู้เดียวที่จะกระทำการใด ๆเกี่ยวกับงานที่ผู้สร้างสรรค์ได้ริเริ่มโดยการใช้สติปัญญาความรู้ ความสามารถและความวิริยะอุตสาหะของตนเองในการสร้างสรรค์ โดยไม่ลอกเลียนงานของผู้อื่นโดยงานที่สร้างสรรค์ต้องเป็นงานตามประเภทที่กฎหมายลิขสิทธิ์ให้คุ้มครองโดยผู้สร้างสรรค์จะได้รับความคุ้มครองทันทีที่สร้างสรรค์โดยไม่ต้องจดทะเบียน

กฎหมายลิขสิทธิ์ให้ความคุ้มครองแก่งานสร้างสรรค์9 ประเภทตามที่กฎหมายกำหนด ได้แก่

1.งานวรรณกรรม ( หนังสือ จุลสาร สิ่งพิมพ์ คำปราศรัย โปรแกรมคอมพิวเตอร์ ฯลฯ )

2.งานนาฎกรรม ( ท่ารำ ท่าเต้น ฯลฯ )

3.งานศิลปกรรม ( จิตรกรรม ประติมากรรม ภาพพิมพ์ ภาพถ่าย ศิลปประยุกต์ ฯลฯ )

4.งานดนตรีกรรม ( ทำนอง ทำนองและเนื้อร้องฯลฯ )

5.งานสิ่งบันทึกเสียง ( เทป ซีดี )

6.งานโสตทัศนวัสดุ ( วีซีดี ดีวีดี ที่มีภาพหรือมีทั้งภาพและเสียง )

7.งานภาพยนตร์

8.งานแพร่เสียงแพร่ภาพ

9.งานอื่นใดในแผนกวรรณคดี วิทยาศาสตร์ หรือศิลปะ

(จากเว็บไซต์กรมทรัพย์สินทางปัญญา หรือพรบ.ลิขสิทธิ์)

- งงล่ะสิ เอาเป็นว่าอธิบายง่ายๆนะคะลิขสิทธิ์เนี่ยคือสิทธิ์ของผู้สร้างสรรค์นั่นเองเมื่อมีคนสร้างสรรค์งานประเภทใดประเภทหนึ่งใน 9 ประเภทข้างบนคนนั้นก็คือผู้สร้างสรรค์นั่นเอง

ต่อไปจะขออธิบายโดยยึดหนังสือ (วรรณกรรม) เป็นตัวอย่างนะคะ

แล้วไอ้คำว่าซื้อลิขสิทธิ์อะไรนี่มันยังไงหนอ

ง่ายๆนะคะ พอนาย ก. เขียนนิยายเรื่องนึงขึ้นมา เขาคือผู้สร้างสรรค์และเมื่อสำนักพิมพ์ต้องการจะจัดพิมพ์จัดจำหน่ายนิยายที่นายก.แต่งขึ้นมาสำนักพิมพ์จะต้องซื้อลิขสิทธิ์จากนาย ก. จ่ายเงิน “ค่าลิขสิทธิ์”ให้นาย ก. เพื่อให้มีสิทธิ์ในการจัดพิมพ์ จัดจำหน่าย เผยแพร่ค่ะ

เพราะเจ้าของลิขสิทธิ์แต่เพียงผู้เดียวที่มีสิทธิที่จะ

(1) ทำซ้ำหรือดัดแปลง

(2)เผยแพร่ต่อสาธารณชน

(3)ให้เช่าต้นฉบับหรือสำเนางานโปรแกรมคอมพิวเตอร์ โสตทัศนวัสดุ ภาพยนตร์และสิ่งบันทึกเสียง

(4)ให้ประโยชน์อันเกิดจากลิขสิทธิ์แก่ผู้อื่น

(5)อนุญาตให้ผู้อื่นใช้สิทธิตาม (1) (2) หรือ (3)โดยจะกำหนดเงื่อนไขอย่างใดหรือไม่ก็ได้แต่เงื่อนไขดังกล่าวจะกำหนดในลักษณะที่เป็นการจำกัดการแข่งขันโดยไม่เป็นธรรมไม่ได้

เพราะฉะนั้นคนที่ไม่ใช่เจ้าของลิขสิทธิ์ไปทำไอ้เจ้า 5 ข้อข้างบนนั่นเป็นอันรู้ไว้เลยว่าผิดนะจ๊ะ

เช่นๆๆๆ นาย ข. อ่านนิยายนาย ก.แล้วชอบมากกกกก อยากแต่งแบบนี้เอานิยายของนายก.มาดัดแปลงให้เป็นของตัวเองใช้ชื่อ นาย ข. คนแต่ง งี้ผิดนะคะ จำไว้

คำเตือน....แรงบันดาลใจกับลอกมีแค่เส้นบางๆคั่น

หรือเคยได้ยิน “ซื้อลิขสิทธิ์ไปทำเป็นละคร” ไหมคะ เนื่องจากเป็นการนำเนื้อเรื่องซึ่งเป็นงานวรรณกรรมสร้างสรรค์ไป“ดัดแปลง” เพื่อทำในรูปแบบละคร (รวมถึงภาพยนตร์)จะต้องมีการขออนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อนจึงจะนำไปดัดแปลงได้ค่ะ

แต่ว่ากฎหมายนี้มีข้อยกเว้นนะคะ ยกมามาตราเดียวแล้วกันใครอยากรู้ที่เหลือตามหาได้จากพรบ.ลิขสิทธิ์นะคะ

มาตรา ๓๒ การกระทำแก่งานอันมีลิขสิทธิ์ของบุคคลอื่นตามพระราชบัญญัตินี้ หากไม่ขัดต่อการแสวงหาประโยชน์จากงานอันมีลิขสิทธิ์ตามปกติของเจ้าของลิขสิทธิ์และไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิอันชอบด้วยกฎหมายของเจ้าของลิขสิทธิ์เกินสมควรมิให้ถือว่าเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์

ภายใต้บังคับบทบัญญัติในวรรคหนึ่ง การกระทำอย่างใดอย่างหนึ่งแก่งานอันมีลิขสิทธิ์ตามวรรคหนึ่งมิให้ถือว่าเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ ถ้าได้กระทำดังต่อไปนี้

(๑) วิจัยหรือศึกษางานนั้น อันมิใช่การกระทำเพื่อหากำไร

(๒) ใช้เพื่อประโยชน์ของตนเองหรือเพื่อประโยชน์ของตนเองและบุคคลอื่นในครอบครัวหรือญาติสนิท

(๓) ติชม วิจารณ์หรือแนะนำผลงานโดยมีการรับรู้ถึงความเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในงานนั้น

(๔)เสนอรายงานข่าวทางสื่อสารมวลชนโดยมีการรับรู้ถึงความเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในงานนั้น

(๕) ทำซ้ำ ดัดแปลง นำออกแสดง หรือทำให้ปรากฏ เพื่อประโยชน์ในการพิจารณาของศาลหรือเจ้าพนักงานซึ่งมีอำนาจตามกฎหมายหรือในการรายงานผลการพิจารณาดังกล่าว

(๖) ทำซ้ำ ดัดแปลง นำออกแสดง หรือทำให้ปรากฏโดยผู้สอนเพื่อประโยชน์ในการสอนของตน อันมิใช่การกระทำเพื่อหากำไร

(๗) ทำซ้ำ ดัดแปลงบางส่วนของงาน หรือตัดทอนหรือทำบทสรุปโดยผู้สอนหรือสถาบันศึกษาเพื่อแจกจ่ายหรือจำหน่ายแก่ผู้เรียนในชั้นเรียนหรือในสถาบันศึกษา ทั้งนี้ต้องไม่เป็นการกระทำเพื่อหากำไร

(๘) นำงานนั้นมาใช้เป็นส่วนหนึ่งในการถามและตอบในการสอบ

ดูเป็นกลุ่มๆง่ายๆนะคะ คือ เพื่อการศึกษา เพื่อการติชม แล้วก็เพื่อกระบวนการทางกฎหมายแต่ๆๆๆต้องไม่ขัดต่อการแสวงหาประโยชน์และกระทบสิทธิของเจ้าของลิขสิทธิ์ สำคัญมาก!

มีไหมกรณีที่ไม่ผิด ก็มีนะคะเช่นกรณีที่ไม่มีหนังสือแล้ว ไม่พิมพ์แล้วกรณีนี้ก็จะไม่เป็นการขัดต่อการแสวงหาประโยชน์หรือกระทบสิทธิของเจ้าของลิขสิทธิ์ค่ะ


ช่วงปีหลังๆนี้วงการหนังสือก็ตื่นตัวเรื่องลิขสิทธิ์หนังสือกันมากขึ้นเรื่อยๆนะคะแต่ก็มีเว็บมากมายที่ปล่อยหนังสือโหลดกันมันสนั่น

มีกรณีนึงมาบอกเล่าเก้าสิบนะคะ คือมีเพจนึงในเฟสบุ๊ค ภัชแอบส่องหน้าเฟสมาสักอาทิตย์ได้แล้วระหว่างตัดสินใจว่าจะเขียนเรื่องเกี่ยวกับลิขสิทธิ์ไหมพอตัดสินใจเขียน นั่งเตรียมข้อมูลอยู่สองสามวันปรากฏว่าเพจหาย แค๊ปหน้าเพจไว้ไม่ทันเลยขอยืมใช้ภาพจากเฟสของคุณ Akara Sofa หรือสำนักพิมพ์โซฟาซึ่งเป็นหนึ่งในผู้เสียหายจากกรณีนี้นะคะ

(เรื่องในส่วนของสำนักพิมพ์ขออนุญาตไม่เปิดเผยเนื่องจากอยู่ระหว่างการดำเนินการของเจ้าหน้าที่)

เจ้าเฟจเนี๊ย ชื่อว่า “อ่าน ebook ฟรี ดาวน์โหลดหนังสือดีการ์ตูน ความรู้ นิยาย” มีการปล่อยโหลดนิยาย pdf มากมายนะคะมีทั้งที่โหลดฟรีหน้าเพจและมีเป็นแบบธุรกิจจ่ายเงินด้วยค่ะแต่การกระทำของเขาไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ผิด ทำซ้ำเผยแพร่ต่อสาธารณะ นะคะ

ภัชเข้าไปส่องครั้งล่าสุดก่อนเพจปิดเมื่อประมาณบ่ายๆวันที่ 15 ค่ะเจอเรื่องที่คุ้นหน้าคุ้นตาหลายเรื่องเลยค่ะ(ขออนุญาตไม่บอกว่ามีเรื่องอะไรบ้างนะคะ) เอาเป็นว่าเยอะ ส่วนใหญ่จะเป็นแบบแสกนหนังสือแบบทั้งเล่มมีบางไฟล์เป็นไฟล์ดิบประมาณว่ามาได้ไงไม่รู้

ปกติเพจนี้อัพเดทถี่มาก มีทั้งนิยายแล้วก็การ์ตูนด้วยค่ะ

แล้วก็ยังมีระบบ ebook พิเศษที่เสียเงินอีกด้วยอันนี้ภัชไม่ได้มีโอกาสลองหาลองถามนะคะแต่แสดงว่ามีอีกหลายเล่ม

นอกจากนั้น เจ้าของเพจยังมีเว็บขาย ebookdd.lnwshop.com อันนี้เป็นล่ำเป็นสันภัชไม่ได้เข้าไปดูเลยนะคะ ไม่รู้ว่าหน้าตาเป็นยังไงแต่มีการขายโดยให้คนซื้อโอนเงินแล้วก็จะมีลิงค์โหลดส่งมาจากเจ้าของเพจนะคะ(ข้อมูลจาก Akara Sofa)

อย่างนี้ผิด ผิด ผิด ผิด

ปล่อยธรรมดายังผิด ปล่อยแล้วหากำไรจะรอดเหรอคะ

แล้วใครผิดบ้างเอ่ย

- คนทำไฟล์ อันนี้ผิดเห็นๆทำซ้ำงานโดยไม่ได้รับอนุญาต

- คนอัพโหลด นี่ก็ผิดค่ะ ผิดฐานทำซ้ำ (อีกละ)แล้วก็เผยแพร่

- คนเผยแพร่ ผิดทำซ้ำ (ทำไมผิดทำซ้ำ?ก็เพราะมันคือการเพิ่ม copy ของไฟล์ไงคะ) แล้วก็เผยแพร่ (อันนี้แน่นอนผิดชัวร์)

- คนโหลด ผิดทำซ้ำค่ะ(เพราะอย่างที่บอกว่าเป็นการทำ copy ไฟล์)

[[[[ขอบคุณสำนักพิมพ์โซฟา และ https://www.facebook.com/akara.kaokradod ที่อนุญาตให้ลงเรื่องราวนี้และอนุเคราะห์ภาพนะคะ]]]]

นอกเรื่องนิดนึง....

รู้ไหมเอ่ย เลข ISBN ในหนังสือที่เราเห็นเป็นเลขชุดๆนี่มันคืออะไร

มันคือ “เลขมาตรฐานสากลประจำหนังสือ” (??) แค่ชื่อก็งงแล้วจริงๆมันก็เหมือนเลขประจำตัวประชาชนหรือเลขบัตรประชาชนนั่นแหละ เป็นเอกลักษณ์ของหนังสือเรื่องนั้นๆมีชุดหมายเลขบอกประเทศบอกสำนักพิมพ์ด้วยนะ อันนี้เพื่อความสะดวกในการจัดพิมพ์จำหน่าย หรือการเอาไปจำหน่ายในสำนักพิมพ์ต่างประเทศ

เราจะหาเลข ISBN ตัวนี้เจอที่ “หน้าลิขสิทธิ์” ของหนังสือหรือปกหลังหนังสือก็มี (หน้าลิขสิทธิ์คือหน้าที่มีรายละเอียดของหนังสือคือเป็นลิขสิทธิ์ของใคร สำนักพิมพ์อะไร พิมพ์เมื่อไหร่ ครั้งที่เท่าไหร่พอนึกออกไหมค่ะ ที่อยู่ถัดจากปกรองนั่นแหละ)


นอกจากกรณีของหนังสือซึ่งภัชยกตัวอย่างไปข้างต้นยังมีทั้งกรณีของการละเมิดลิขสิทธิ์ เพลง ภาพยนตร์ รายการโชว์ ละครซีรี่ย์ โอ๊ยเยอะแยะมากมาย มีอีกอย่างที่น่าสนใจนะคะ คือ “นักร้องร้องเพลงดังของตัวเองแต่เป็นการละเมิดลิขสิทธิ์”

ต้องเคยได้ยินข่าวกันแน่เลยใช่ไหมคะเป็นกรณีที่ทำให้คนเหวอกันทั่วประเทศไปเลยทีเดียว อธิบายให้เข้าใจคร่าวๆคือตัวนักร้องไม่ใช่เจ้าของลิขสิทธิ์บทเพลงค่ะ ตัวเพลงเป็นของผู้สร้างสรรค์นักร้องคือผู้ถ่ายทอดภายใต้การอนุญาตของเจ้าของลิขสิทธิ์นั่นเอง (ขอไม่อธิบายลึกไปกว่านี้เนอะแค่นี้ก็งงจะตาย)

บทความนี้เขียนภายใต้ความยินยอมให้เปิดเผยข้อมูลบางส่วน และความอนุเคราะห์อย่างมากมายของสำนักพิมพ์โซฟา ต้องขอขอบคุณมากๆเลยค่ะ จริงๆมีบางส่วนที่ภัชเขียนไว้เจาะลึกกรณีกว่านี้ แต่ผู้เกี่ยวข้องไม่ต้องการเปิดเผยข้อมูลเนื่องจากอยู่ระหว่างดำเนินการจึงไม่สามารถเผยแพร่ได้ค่ะ

ส่วนตัวบอกเลยว่าเรื่องลิขสิทธิ์หรือทรัพย์สินทางปัญญาเป็นเรื่องเหมือนจะง่ายที่ยากจะเข้าใจขนาดภัชยังมีเรื่องงงๆบ้างเลย เพราะมันยังมีรายละเอียดอีกล้านแปดแบบที่เห็นแค่ความหนาของหนังสือแล้วอยากจะเป็นลมหนีความจริง

ช่วงนี้ภัชคงจะมาอีพบล็อกอีกเรื่อยๆแม้จะใกล้สอบมากแล้ว เพราะการเขียนบล็อกกฎหมายนี่ช่วยให้ภัชอ่านและย่อยข้อมูลได้ดีขึ้นเยอะเลยค่ะ รู้ไหมการเขียนความรู้แบบนี้แค่สองบรรทัดนั้นถูกย่อยมาจากข้อมูลเป็นหน้าๆเชียวล่ะ มันถึงต้องใช้เวลาไง




Create Date : 21 กรกฎาคม 2558
Last Update : 21 กรกฎาคม 2558 13:45:00 น.
Counter : 827 Pageviews.

1 comments
  
บล็อกสีสดจังเลยครับ
โดย: เป็ดสวรรค์ วันที่: 21 กรกฎาคม 2558 เวลา:23:40:33 น.
ชื่อ : * blog นี้ comment ได้เฉพาะสมาชิก
Comment :
 *ส่วน comment ไม่สามารถใช้ javascript และ style sheet
 

ภัชภัช
Location :
ปทุมธานี  Thailand

[ดู Profile ทั้งหมด]
ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
 ฝากข้อความหลังไมค์
 Rss Feed
 Smember
 ผู้ติดตามบล็อก : 3 คน [?]



เย่! เรียกว่าภัชก็ได้นะคะ
เป็นเด็กหัดเดินบนเส้นทางสายกฎหมาย
เสพติดนิยายและการ์ตูน
กรกฏาคม 2558

 
 
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
19
20
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31