Group Blog
 
<<
ตุลาคม 2550
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031 
 
19 ตุลาคม 2550
 
All Blogs
 
ทีวีสาธารณะ ปลอดจากรัฐและทุนอย่างไร ?




แม้การประชุม ครม.เมื่อ วันที่ 24 เม.ย.2550 จะมีมติแปลงสภาพกิจการสถานีโทรทัศน์ "ทีไอทีวี" หรือ "ไอทีวีเดิม" เพื่อยกระดับไปสู่บทบาทของการเป็น "ทีวีสาธารณะ" พร้อมตั้งคณะทำงานศึกษารูปแบบ-ยกร่างพระราชบัญญัติองค์การแพร่ภาพกระจายเสียงโทรทัศน์สาธารณะ เพื่อรองรับในอนาคต แต่หากพิจารณาเส้นทางของการสร้างสื่อสาธารณะ โดยใช้กฎหมายเป็นใบเบิกทางนั้นยังมีเรื่องท้าทายอยู่อีกหลายๆ ประเด็น เช่น จะป้องกันการตกเป็นสื่อของรัฐได้อย่างไร และภาคประชาชนจะมีส่วนร่วมมากน้อยเพียงไร?

เปิดร่าง พ.ร.บ.แพร่ภาพฯ

เดิมทีร่างกฎหมายมี 2 ฉบับ กล่าวคือร่างพ.ร.บ.องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย พ.ศ...ของรัฐบาล และร่างพ.ร.บ.การแพร่ภาพและกระจายเสียงสาธารณะ พ.ศ. ..ของสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) จนกระทั่งวันที่ 18 ก.ค. 2550 สนช. ผ่านวาระรับหลักการโดยให้ใช้ร่างฉบับรัฐบาลเป็นหลัก และแต่งตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญ เพื่อพิจารณากฎหมายจำนวน 22 คน ซึ่งหัวใจและสาระสำคัญของร่างพระราชบัญญัติองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย พ.ศ. … มีดังนี้

- ให้จัดตั้งองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะขึ้น เป็นหน่วยงานของรัฐ มีฐานะเป็นนิติบุคคล (ม.5) และมีอำนาจหน้าที่ในการจัดตั้งสถานีวิทยุกระจายเสียงและสถานีวิทยุโทรทัศน์ (ม.8)

- ให้มีคณะกรรมการนโยบายองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย มาจากการสรรหา จำนวน 9 คน ประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญและมีผลงานด้านกิจการสื่อมวลชน การบริหารจัดการ ประชาธิปไตย การศึกษา คุ้มครองและพัฒนาเด็ก การพัฒนาชุมชนท้องถิ่น การส่งเสริมสิทธิของผู้ด้อยโอกาสทางสังคม (ม.10)

- ให้มีคณะกรรมการสรรหา จำนวน 9 คน เป็นผู้คัดเลือก ประกอบด้วยประธานสภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติ / นายกสมาคมนักข่าววิทยุและโทรทัศน์ไทย / นายกสมาพันธ์สมาคมวิชาชีพวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ / ประธานสภาสถาบันนักวิชาการด้านสื่อสารมวลชนแห่งประเทศไทย / ประธานคณะกรรมการประสานงานองค์กรพัฒนาเอกชน / ประธานสหพันธ์องค์กรผู้บริโภค ประธานสภาองค์การพัฒนาเด็กและเยาวชน / ผู้แทนสำนักปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี และผู้แทนกระทรวงการคลัง (ม.11)

- ให้มีสถานีวิทยุโทรทัศน์ มีเครือข่ายบริการครอบคลุมทั่วประเทศ โดยไม่จัดเก็บค่าสมาชิก และไม่หารายได้จากการโฆษณา (ม.40)

- นำรายได้จากภาษีสุราและยาสูบปีละไม่เกิน 2,000 ล้านบาท และทรัพย์สินจากสถานีโทรทัศน์ไอทีวีมาดำเนินการ (ม.43)

- การเผยแพร่รายการ ต้องมีลักษณะดังนี้ ข่าวสารทันต่อเหตุการณ์ รอบด้านและเป็นธรรม / รายการที่ส่งเสริมการแสดงความคิดเห็นในประเด็นสาธารณะ / ส่งเสริมการเรียนรู้และพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน และการเรียนรู้ของเด็กเยาวชน / ส่งเสริมความหลากหลายทางวัฒนธรรม ความสมานฉันท์ และสนับสนุนให้ผู้ด้อยโอกาสทางสังคมได้แสดงความคิดเห็น และรายการอื่นๆที่สร้างสรรค์ยกระดับสุนทรียภาพของประชาชน (ม.42)

- บทเฉพาะกาลระบุว่าขณะที่ยังไม่มีกสช. ให้ใช้คลื่นความถี่ตามที่ได้รับโอนจากสถานีโทรทัศน์ไอทีวี และยกเว้นไม่ต้องขอรับใบอนุญาตการประกอบกิจการฯตามกฎหมายว่าด้วยวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ (ม.67)

ทั้งนี้ การจัดตั้งองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย ตามร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ เรียกโดยย่อว่า อ.ภ.ส.ท. และให้ใช้ชื่อเป็นภาษาอังกฤษว่า Thai Public Broadcasting Agency (TPB) ขึ้นเป็นหน่วยงานของรัฐ มีฐานะเป็นนิติบุคคล ที่ไม่เป็นส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจ

ป้องกันการตกเป็นสื่อของรัฐอย่างไร?

อย่างไรก็ตามท่ามกลางเสียงสนับสนุน ฝ่ายผลักดันกฎหมายพยายามรายงานผลของเอแบคโพลล์ ที่ชี้ คนกรุงเทพฯร้อยละ 69 อยากได้ทีวีสาธารณะ จนถึงขั้นประกาศว่ากฎหมายจะสมบูรณ์พร้อมประกาศใช้ก่อนสิ้นปีนี้ แต่ในอีกหลายๆ ด้านของสังคมก็ตั้งคำถามและข้อสังเกตเช่นกัน อาทิ ร่างพ.ร.บ.กำหนดที่มาของแหล่งรายได้ที่มาจากรัฐโดยนำมาจากภาษีสุราและบุหรี่ จะนำไปสู่ความไม่เป็นอิสระในการดำเนินงาน หรือควรมีกรรมการสรรหาที่มาจากตัวแทนภาคประชาสังคม เพื่อเป็นตัวแทนที่มาจากท้องถิ่นที่ดำรงความแตกต่างทางด้านเชื้อชาติ ศาสนา วัฒนธรรม เสนอให้เพิ่มสาระโดยต้องกำหนดให้มีช่วงเวลาที่แน่นอนช่วงเวลาหนึ่งที่เป็นพื้นที่สำหรับให้ประชาชนกลุ่มต่างๆ มีโอกาสเผยแพร่ความคิดเห็นของตนเองสู่สาธารณะ ทั้งนี้ต้องมีการส่งเสริมและสนับสนุนให้กลุ่มประชาชนที่มีความต้องการเป็นผู้สื่อสารได้ด้วยตนเอง

นอกจากนี้กระบวนการผลักดันสื่อสาธารณะดังกล่าวยังขาดการสร้างความเข้าใจอย่างกว้างขวางให้กับสาธารณะ รวมถึงการพัฒนารูปแบบสื่อสาธารณะที่เหมาะสมและมีหลักประกันความเป็นอิสระในการสร้างประโยชน์ต่อสาธารณะ อาจทำให้การสร้างสื่อสาธารณะนี้ขาดการมีส่วนร่วมจากประชาชนและนำไปสู่การตกเป็นสื่อของรัฐ

โดยเฉพาะเมื่อนายธีรภัทร์ เสรีรังสรรค์ และคุณหญิงทิพาวดี เมฆสวรรค์ รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี และหนึ่งในผู้กำกับดูแลกรมประชาสัมพันธ์ ที่เป็นสื่อของรัฐ ได้ร่วมเป็นกรรมาธิการวิสามัญกรณีร่างพ.ร.บ.องค์การแพร่ภาพและกระจายเสียงสาธารณะ และ ร่างพ.ร.บ.ประกอบกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ด้วย ยิ่งทำให้ข้อครหาเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อนและการมีส่วนได้ส่วนเสียในการร่างกฎหมายเพื่อคงอภิสิทธิ์ให้กับช่อง 11 กรมประชาสัมพันธ์อยู่เหนือกฎหมายฉบับนี้ ทั้งๆ เดิมเคยเป็นตัวเต็งในแปลงสภาพไปสู่การเป็นโทรทัศน์สาธารณะ

รศ.ดร.อุบลรัตน์ ศิริยุวศักดิ์ ประธานคณะกรรมการรณรงค์เพื่อการปฏิรูปสื่อ และอาจารย์คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า นอกเหนือจากการลิดรอนสิทธิเสรีภาพและเข้าควบคุมสื่อทั้งสื่อในระดับชาติเช่นสถานีโทรทัศน์ กระทั่งการสั่งปิดสื่อในระดับท้องถิ่นเช่นวิทยุชุมชนบางภูมิภาค หลังเหตุการณ์รัฐประหาร 19 กันยา รัฐบาลและ คมช. มีความพยายามเคลื่อนไหวเกี่ยวกับเรื่องสื่อสารมวลชนโดยเฉพาะสื่อของรัฐ เป็นการจัดระบบที่เรียกได้ว่าเป็นปฏิปักษ์ต่อการปฏิรูปสื่อและสิทธิเสรีภาพของประชาชน เปรียบได้กับการรัฐประหารซ้ำในเรื่องสื่อ เนื่องจากมีการเร่งรัดดำเนินการที่จะยึดสื่อคืนอย่างเป็นกระบวนการและมีลักษณะเชื่อมต่อการเปลี่ยนแปลงเข้าด้วยกัน

ที่สำคัญสำหรับสังคมไทยแล้วการผ่านกฎหมายสำคัญในช่วงเวลาเช่นนี้ ย่อมต้องตั้งตระหนักว่าสภานิติบัญญัติหรือ สนช. นั้นทำหน้าที่เป็นเพียงร่างทรงและอยู่ภายใต้การกำกับของ คมช. เท่านั้น ไม่ได้รับอาณัติจากประชาชนโดยตรงที่จะให้เข้าไปทำงานหรือผลักดันวาระดังกล่าว

กรณีคือการยึดคืนสถานีโทรทัศน์ไอทีวีถือเป็นการยึดทรัพย์รัฐบาลทักษิณโดยตรง ในขั้นตอนสุดท้ายมีการเรียกจ่ายหนี้ที่ค้างจ่าย เมื่อไม่มีเสียงตอบรับจากผู้บริหารสัมปทาน รัฐจึงดำเนินการยึดสัมปทานคืน ขณะเดียวกันมีข้อเสนอจากกลุ่มที่ใกล้ชิดรัฐบาลว่าทางออกควรเป็นสื่อสาธารณะ เนื่องจากภาพสื่อเสรีหรือสื่อเชิงพาณิชย์ที่ถูกนำมาเสนอขายตั้งแต่ ปี 2535 นั้นไม่เป็นที่น่าสนใจพอ ทั้งที่จริงวิธีการจัดการกับสื่อเสรีในอดีตนั้นได้สร้างเงื่อนไขผูกพันเอาไว้ว่าเมื่อถึงระยะเวลาหนึ่งต้องนำเข้าสู่ตลาดหลักทรัพย์ ซึ่งก็เป็นการเข้าไปอยู่ในระบบทุนอยู่ดี และท้ายที่สุดก็จะเป็นเหตุที่ทำให้ไอทีวีไม่สามารถอยู่บนเงื่อนไขของการถ่วงดุลหรือสร้างสมดุลระหว่างการทำหน้าที่ทางสังคม การเมือง วัฒนธรรม กับหน้าที่ทางด้านเศรษฐกิจ ได้ เพราะข้อสัญญาในสัมปทานจะผลักไปสู่การแสวงหากำไร แต่ทั้งนี้การเสนอแนวคิดเรื่องสื่อสาธารณะขึ้นมาเป็นตัวชูโรงหากรัฐบาลผลักดันได้สำเร็จก็ย่อมเป็นผลดีต่อภาพพจน์ของรัฐบาลเอง

อย่างไรก็ตามปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเป็นเพียงการช่วงชิงคลื่นระหว่างกลุ่มที่เข้าถึงทรัพยากรและกลุ่มที่เข้าถึงอำนาจ อีกทั้งโมเดลทีวีสาธารณะที่นำเสนอนี้ ก็ไม่มีหลักประกันและหลักทางวิชาการที่จะยืนยันว่าเป็นรูปแบบสื่อสาธารณะที่เหมาะสมอย่างแท้จริงได้อย่างไร เพราะว่าไม่ได้นำเสนอออกมาหลากหลายรูปแบบและนำมาเทียบเคียงกันเพื่อให้ประชาชนตัดสินใจ

ทีวีสาธารณะ เปิดพื้นที่ประชาชนมีส่วนร่วม

ความเห็นของคณะกรรมการรณรงค์เพื่อการปฏิรูปสื่อนั้น มีข้อโต้แย้งว่า การทำสื่อสาธารณะสมควรที่จะต้องให้สังคมมีส่วนร่วม และมีได้หลายรูปแบบ สังคมจะเป็นผู้ใช้สิทธิ์ในการตัดตัดสินใจว่ารูปแบบใดเหมาะสมที่สุด อาทิ แบบแรกที่ประชาชนเป็นเจ้าของโดยตรง มีลักษณะเช่นเดียวกับ BBC ของอังกฤษ หรือ NHK ของญี่ปุ่น ประชาชนเป็นผู้จ่ายค่าธรรมเนียมรายปีเพื่อเป็นเงินรายรับให้สถานีบริหารจัดการและผลิตรายการอย่างเพียงพอ รวมทั้งมีรายการที่มีคุณภาพออกมาให้รับชม

แบบที่สอง คือเอาเงินงบประมาณจากรัฐ คือแบบของ ABC ของออสเตรเลีย ซึ่งต้องเป็นแบบที่มีกระบวนประชาธิปไตยในสังคมสูง รัฐต้องไม่แทรกแซง เพราะการจัดสรรงบประมาณผ่านรัฐบาลและรัฐสภา มีโอกาสที่จะถูกตัดทอนงบประมาณสนับสนุนได้

แบบสุดท้ายเป็นรูปแบบที่เห็นตัวอย่างจาก PBS ของสหรัฐ ซึ่งรูปแบบนี้ใกล้เคียงที่สุดกับกลุ่มที่กำลังเสนอแนวคิดเรื่องสื่อสาธารณะ คือเป็นรูปแบบที่มีสัดส่วนรายรับมาจากงบประมาณ เงินบริจาค เงินจากการขายทรัพย์สินทางปัญญา บางส่วนมาจากการรับโฆษณา มีการแสวงหารายได้จากหลายๆ ทางรวมกัน

ที่ยกตัวอย่างมามีทั้ง 3 รูปแบบ คืออย่างแรกประชาชนเป็นเจ้าของโดยตรง เป็นเหมือนสหกรณ์ ประชาชนถือหุ้นคนละหนึ่งหุ้น ถ้ามี 15 ล้านครัวเรือน ก็มี 15 ล้านหุ้น เช่น มีการจ่ายเงิน 300 บาททุกปี เรียกว่าเป็นการลงหุ้นในสหกรณ์ร่วมกัน ไม่แสวงหากำไร เป็นเจ้าของร่วม และเราสามารถบริหารร่วมโดยเรามีสิทธิ์มีเสียงในการโหวตอยู่ในนั้น

ที่ผ่านมาการทำทีวีสาธารณะ ถ้าเป็นแบบที่สอง คือนำงบประมาณจากรัฐบาลมาบริหารจัดการ โดยการนำเงินภาษีของประชาชนมาจัดการ เท่ากับประชาชนเป็นเจ้าของทางอ้อม แต่ก็จะเหมือนช่อง 11 ที่ไม่ได้ตอบสนองสิทธิเสรีภาพของประชาชนแต่อย่างใด กลายเป็นเครื่องมือโฆษณาชวนเชื่อของรัฐบาลมาโดยตลอด และเป็นโมเดลที่ล้มเหลว

ดังนั้นโมเดลที่กำลังมีการนำเสนอคือจะเป็นแบบที่สองบางส่วน บวกกับโมเดลแบบที่สาม ซึ่งมีโฆษณา และรับบริจาคได้ด้วย ตามความเห็นของภาคประชาชนก็หวั่นเกรงว่าจะมีอำนาจอิทธิพลของทุนใหญ่ที่จะเข้ามาครอบงำและแทรกแซงได้ในอนาคต

อาจกล่าวได้ว่า ร่างพ.ร.บ.แพร่ภาพที่กำลังผลักดันอยู่นี้จึงถือเป็นช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อที่สำคัญของสิทธิเสรีภาพของประชาชน การผลักดันให้เกิดทีวีสาธารณะเป็นแนวคิดที่ดี แต่สิ่งที่ต้องทำให้ได้ คือจะทำให้ประชาชนเป็นเจ้าของอย่างแท้จริงได้อย่างไร โดยไม่ตกอยู่ในการครอบงำทั้งรัฐและทุน.

.........................

* ร่างพ.ร.บ.องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย พ.ศ...ขณะนี้กำลังอยู่ในการพิจารณาโดยคณะกรรมาธิการวิสามัญ สามารถติดตามความคืบหน้าและร่วมแสดงความคิดเห็นที่ http://tpbs.pdc.go.th





ข่าวจากสำนักข่าวประชาธรรม (www.newspnn.com)31 สิงหาคม 2550




Create Date : 19 ตุลาคม 2550
Last Update : 19 ตุลาคม 2550 14:04:45 น. 0 comments
Counter : 416 Pageviews.

ชื่อ :
Comment :
  *ใช้ code html ตกแต่งข้อความได้เฉพาะสมาชิก
 
รหัสส่งข้อความ
กรุณายืนยันรหัสส่งข้อความ

Darksingha
Location :
สมุทรสงคราม Thailand

[ดู Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed

ผู้ติดตามบล็อก : 7 คน [?]





Click for use Graphics comment


Darksingha ที่แสดงถึงอำนาจและความมืดมัว ผมให้แทนคำว่า Age of Doubt หรือยุคแห่งความสงสัยก็แล้วกัน ดังนั้นBlogนี้จึงเป็นแดนสนธยาที่เต็มไปด้วยหมอกควันแห่งคำถาม และการละเล่น เพื่อแสวงหา ?


TV3 Live CH5 Live CH7 Live Modernine TV Live NBT LIVE - CH11 TPBS - Public Channel ASTV1 New11 - Online News 24 hours Nation Channel DMC.TV - Buddhistic Television ASTV5 - Suvarnbhumi ASTV7 - Buddhistic Television  True New 24 Channel  skynew  cnnibn Channel  cnn Channel  bbcnews_island Channel  cctv  Channel  bfmtv  Channel  ntv  Channel  fox8 Channel  foxnews5 Channel  cspan  Channel  france24 Channel  world_explorer Channel  discovery_channel Channel  nasa  Channel kimeng-channel dmc-channel ebr-channel research-channel utv-channel michigan-channel at-florida-channel islam-channel peace-usa-channel bbc-panorama-channel CH7 Live CH7 Live CH7 Live CH7 Live CH7 Live CH7 Live CH7 Live CH7 Live

music is life

ชุมทางเพลงเพื่อชีวิต

Friends' blogs
[Add Darksingha's blog to your web]
Links
 

 Pantip.com | PantipMarket.com | Pantown.com | © 2004 BlogGang.com allrights reserved.