RRR 11 :: นิราศพระประธม ของ สุนทรภู่



โจทย์ RRR ข้อนี้ อั๊งอังอา ตั้งไว้ว่า
26 มิ.ย. เป็นวันสุนทรภู่: ให้อ่านหนังสือ 1 เล่ม ที่ท่านแต่งหรือดัดแปลงมาจากเรื่องที่ท่านแต่ง หรือมีตัวละครจากเรื่องที่สุนทรภู่แต่ง
ให้ตั้ง 25 คะแนนเชียวนะ

สำหรับเราไม่ยากเลย เพราะที่บ้านมีทั้งหนังสือที่สุนทรภู่แต่ง หนังสือที่เขียนเกี่ยวกับสุนทรภู่อยู่มากมาย
ซึ่งเราก็เคยแปะไว้ใน blog กลุ่มนี้ช่วงเดือนมิถุนายน : "สุนทรภู่" ในบ้านเรา

เวลาผ่านไปจนเข้าเดือนสุดท้ายของการเล่นเกม ก็ไม่มีเพื่อนคนไหนหยิบโจทย์ข้อนี้มาเล่นกันเลย
ถ้างั้น..เราเล่นก่อนเลยละกัน เพราะบอกใครต่อใครไปว่า ที่บ้านมีหนังสือ

เหตุผลที่ไม่เอาโจทย์นี้มาเล่น ก็เพราะเวลาจะอ่านมัน "ยาก"
อ่านร้อยกรอง 1 เล่มเราต้องใช้ความพยายามมากโขอยู่นะ
ครั้นจะเอาแนวสารคดีที่เขียนถึงท่านมาอ่าน ...ก็ไม่อยู่ในอารมณ์ที่จะรับเรื่องหนักๆ แบบนี้
แต่แล้ว ..ก็นึกได้ถึงนิราศเล่มบางๆ เล่มนี้แหละ
ไม่ยากเกินไป และไม่หนักเกินไป

นิราศพระประธม ของ สุนทรภู่ ฉบับชำระใหม่ - มีแผนที่และภาพ



กรมศิลปากรจัดพิมพ์ : ตุลาคม 2504
ราคา 10 บาท / 81 หน้า
ซื้อเมื่อ : ไม่ได้ระบุ


จากคำนำที่ "ธนิต อยู่โพธิ์" อธิบดีกรมศิลปากร (ในขณะนั้น) เขียนอธิบายไว้ว่า
"พระปฐมเจดีย์ ในจังหวัดนครปฐมบัดนี้ แต่ก่อนเคยเรียกกันมาในสมัยหนึ่งว่าพระประธม และมีนิทานเล่าประกอบกว่า พระพุทธเจ้าเสด็จมาบรรทมและนิพพานที่นั้น แล้วภายหลังพระยาพานประสงค์จะล้างกรรมที่ทำปิตุฆาฎ จึงโปรดให้สร้างพระเจดีย์สูงชั่วนกเขาเหิน สวมลงตรงที่พระพุทธเจ้าเคยบรรทม จึงเรียกกันว่า พระประธม และต่อมาเมื่อพระเจดีย์ชำรุดลง ก็คงจะมีพุทธศาสนิกชนผู้ทราบนิทานดังกล่าวนี้ และมีศรัทธาเลื่อมใสออกทุนทรัพย์ปฏิสังขรณ์และก่อสร้างปูชนียวัตถุเพิ่มเติมขึ้นให้ตามยุคตามคราว แล้วพากันมาสักการะบูชาเป็นเทศกาลประจำปีมาช้านาน และฤดูที่กำหนดขึ้นเป็นเทศกาลขึ้นไหว้ประจำปีก็คงจะเป็นระยะเวลากลางเดือน 12 ...ท่านสุนทรภู่ไปนมัสการ เืมื่อพ.ศ.2385 ตามที่แต่งไว้ในนิราศพระประธมนี้ ก็ไปในเดือน 12 เหมือนกัน ...ครั้นต่อมาเมื่อพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จขึ้นครองราชสมบัติ เป็นพระมหากษัตริย์ในรัชกาลที่ 4 ได้ทรงค้นพบหนังสือเก่า เรียกไว้ว่า 'พระปฐมเจดีย์' จึงโปรดเกล้าให้เรียกพระประธมว่า 'พระปฐมเจดีย์' ตามหนังสือเก่า..."

สุนทรภู่ เดินทางไปครั้งนี้มีบุตรชายร่วมเดินทางไปด้วย 2 คน คือนายตาบและนายนิล
เข้าใจว่าลงเรือแถวท่าพระราชวังเดิม จังหวัดธนบุรี
ในนิราศนี้แสดงให้เห็นว่าท่านคงว้าเหว่เอาการอยู่ เพราะรำพึงรำพันถึงความหลัก
ที่เกี่ยวข้องกับผู้นั้น ผู้นี้ หลายตอนอยู่เหมือนกัน
ผ่านเส้นทางไหน ก็จะนึกแต่หญิงสาวที่เคยเกี่ยวข้องอยู่ร่ำไป

โอ้บางกอกกอกเลือดให้เหือดโรค
แต่ความโศกนี้จะกอกออกที่ไหน
แม้นได้แก้วแววตามายาใจ
แล้วก็ไม่พักกอกดอกจริงจริง

...

บางระมาดมาดหมายสายสวาท
ว่าสมมาดเหมือนใจแล้วไม่เหมือน
แสนสวาทมาดหมายมาหลายเดือน
มีแต่เคลื่อนแคล้วคลาดประหลาดใจ

...

โอ้น้ำในใจคนเหมือนต้นอ้อย
ข้างปลายกร่อยชืดชิมไม่อิ่มหนำ
ต้องหันหีบหนีบแตกให้แหลกลำ
นั่นแลน้ำจึงจะหวานเพราะจานเจือ


เมื่อเดินทางถึงวัดพระประธม ก็ได้พรรณาถึงองค์พระและบริเวณตามสภาพที่เป็นอยู่ในสมัยนั้น

ครั้นถึงวัดพระประธมบรมธาตุ
สูงทายาทอยู่สันโดดบนโขดเขิน
แลทมึนทึนเิทิงดังเชิงเทิน
เป็นโขดเนินสูงเสริมเขาเพิ่มพูน
ประกอบก่อย่อมุมมีซุ้มมุข
บุดีบุกบรรจบถึงนพศูล
เป็นพึดแผ่นแน่นสนิททั้งอิฐปูน
จงเพิ่มพูนพิสดารอยู่นานครั้น

พร้อมทั้งได้เล่าเรื่องพระยากง-พระยาพาน และบันทึกคำอธิฐานอันยาวเหยียดไว้ด้วย

แม้นเป็นไม้ให้พี่นี้เป็นนก
ให้ได้กกกิ่งไม้อยู่ไพรสัณฑ์
แม้นเป็นนาีรีผลวิมลจันทร์
ขอให้ฉันเป็นพระยาวิชาธร
แม้นเป็นบัวตัวพี่เป็นแมงภู่
ได้ชื่นชูสู่สมชมเกสร
เป็นวารีพี่หวังเป็นมังกร
ได้เชยช้อนชมชเลทุกเวลา
แม้นเป็นถ้ำน้ำใจใคร่เป็นหงส์
จะได้ลงสิงสู่ในคูหา
แม้นเนื้อเย็นเป็นเทพธิดา
พี่ขออาศัยเสน่ห์เป็นเทวัญ

นิราศพระประธมฉบับนี้ กรมศิลปากรได้ใช้ฉบับสมุดไทยดำเส้นดินสอขาว เป็นต้นฉบับ
แต่ก็มีตอนกลางขาดหายไปบ้าง ได้ทำการตรวจสอบชำระ แล้วทำเชิงอรรถต่างๆ เสริมไว้ด้วย
พร้อมทั้งจัดทำแผนที่เส้นทางและนำภาพถ่ายสถานที่ต่างๆ มาประกอบให้รูปเล่มสมบูรณ์ขึ้นด้วย
และมีคำอธิบายถึงสถานที่แ่ต่ละแห่งที่กล่าวถึงไว้ด้วย

เราจำไม่ได้แล้วว่า หนังสือเล่มนี้ซื้อมาเอง หรือว่า พ่อซื้อมาให้เก็บ
เพราะไม่ได้ลงวันที่ซื้อเอาไว้ซะด้วย
อาจกล่าวได้ว่า นี่เป็นนิราศพระประธม ฉบับเรียงพิมพ์ครั้งแรกเลยก็ว่าได้นะเนี่ย ...





ความเห็นที่เคยรีวิวไว้ที่กระทู้ http://www.pantip.com/cafe/library/topic/K8268985/K8268985.html ความเห็นที่ 40

เห็นต้นรักหักโค่นต้นสนัด
เป็นรอยตัดรักขาดให้หวาดไหว
เหมือนตัดรักหักสวาทขาดอาลัย
ด้วยเห็นใจเสียแล้วเจ้าแก้วตา


ค่อนข้างคุ้น เหมือนกลอนบทนี้ยกมาประกอบในนิยายอยู่บ้าง
เพิ่งอ่านพบว่า มาจากนิราศพระประธมของท่านสุนทรภู่นี่เอง
หนังสิือนี้ท่านแต่งไว้เมื่อราวเดือน 12 ปีขาล พ.ศ. 2385
เดินทางจากเมืองบางกอกไปนมัสการพระปฐมเจดีย์ที่เมืองนครปฐม
เป็นการเดินทางทางเรือไปพร้อมกับบุตรชาย 2 คน
ระหว่างทีผ่านเส้นทางไหน ก็มีการรำพึงรำพันถึงสถานที่ที่ผ่าน
เปรียบเทียบกับหญิงคนรักแต่ละคน (ท่านเจ้าชู้ก็เลยมีหลายคนให้คิดถึง)
ในหนังสือนี้กรมศิลปากรได้ตีพิมพ์จากต้นฉบับสมุดไทย
ได้สอบทานชำระใหม่ มีการจัดทำเชิงอรรถ แผนที่ และภาพประกอบเรียบร้อย

ตอนเห็นโจทย์นี้ ก็รู้ว่าง่าย ที่บ้านมีหลายเล่ม
แต่หยิบขึ้นแต่ละเล่มก็ช่างยาวเหลือเกิน
มาเจอเล่มนี้ซุกอยู่ในตู้วรรณคดี ...
เป็นนิราศที่พิมพ์เรื่องเดียว ค่อยยังชั่ว...อ่านไม่กี่วันก็จบ

พอได้มาอ่านนิราศสำนวนท่านสุนทรภู่อีกครั้ง
ก็รู้ได้เลยว่า นิราศที่อ่านไปเล่มก่อนนั้น ธรรมดามากๆ
เพราะสำนวนครูกลอนท่านนี้ มีทั้งสัมผัสนอก สัมผัสใน สละสลวย
และช่างกระทบกระเทียบเปรียบเปรยมากมายนัก



Create Date : 21 กันยายน 2552
Last Update : 24 ธันวาคม 2553 23:22:32 น. 10 comments
Counter : Pageviews.

 

ว้าวได้เจิมด้วย
คลิกๆๆ รูปสวยๆน่ารักๆไว้ส่งต่อเพียบ...


แวะมาทักทายกันค่ะ ขอบคุณที่ไปทักทายกันนะคะ



โดย: หอมกร วันที่: 22 กันยายน 2552 เวลา:8:46:16 น.  

 
สาวนครปฐมมารายงานตัวจ้า...

ถ้าพูดถึงเนื้อเรื่อง ข้อคิด นกชอบกลางทะเลใจมากกว่าพระจันทร์แสนกล แต่ถ้าพูดถึงพระเอก ชอบทิวมากกว่าเมษย์ 555


โดย: rainoflove (rainoflove ) วันที่: 22 กันยายน 2552 เวลา:9:33:16 น.  

 
คลิกๆๆ รูปสวยๆน่ารักๆไว้ส่งต่อเพียบ...
สวัสดียามสายๆค่ะคุณนัทธ์ วันนี้ครูเกศมาหาคุณนัทธ์ด้วยความคับแค้นใจ ครูเกศเรียนเชิญไปตั้งกระทู้กันที่บ้านครูเกศหน่อยค่ะ ขอบคุณล่วงหน้านะคะคุณนัทธ์


โดย: เกศสุริยง วันที่: 22 กันยายน 2552 เวลา:10:25:58 น.  

 
เห็นด้วยเลยค่ะ การอ่านร้อยกรองสักเล่มให้จบ ต้องใช้ความพยายามอย่างยิ่งเชียวค่ะ


โดย: pichayaratana วันที่: 22 กันยายน 2552 เวลา:10:28:16 น.  

 
แวะมาทักทายค่ะ



โดย: กล้ายางสีขาว วันที่: 22 กันยายน 2552 เวลา:11:56:01 น.  

 
เป็นกวีที่ควรค่าแก่การระลึกถึงค่ะ


โดย: หวานเย็นผสมโซดา วันที่: 22 กันยายน 2552 เวลา:12:11:38 น.  

 
หายไปหลายวัน..กลับมาแล้ว..อิอิ
โจทย์ตั้งหลายข้อของเกมส์นี้..ที่เราไม่ได้ทำ
เพราะหาหนังสือไม่ได้..ที่บ้านหนังสือน้อยค่ะ

ดีจัง..ที่บ้านคุณนัทธ์ หนังสือเยอะ
อุอุ..แต่ท่าทางอ่านยากเนอะ แนวนี้..


โดย: nikanda วันที่: 22 กันยายน 2552 เวลา:18:00:56 น.  

 
หวัดดีค่ะ
เคยคิดจะอ่านพระอภัยมณี ไปดูที่ร้าน
สุดท้าย หยิบที่เป็นร้อยแก้วผสมร้อยกรองบางบทค่ะ
เพราะ ดูแล้วคงอ่านร้อยกรองทั้งเล่มไม่ไหว ..

แต่ขนาดว่าเป็นร้อยแก้วบ้าง ร้อยกรองบ้าง ยังใช้เวลา
หลายวันกว่าจะจบ ..


โดย: SongPee วันที่: 22 กันยายน 2552 เวลา:19:40:02 น.  

 
รู้สึกว่าเคยอ่าน แต่นานมากแล้ว จำไม่ค่อยได้ค่ะ


โดย: ศรีสุรางค์ วันที่: 23 กันยายน 2552 เวลา:9:27:42 น.  

 
เห็นต้นรักหักโค่นต้นสนัด
เป็นรอยตัดรักขาดให้หวาดไหว
เหมือนตัดรักหักสวาทขาดอาลัย
ด้วยเห็นใจเสียแล้วเจ้าแก้วตา


เห็นมาเนินนาน ที่แท้ก็จากนิราศเรื่องนี้เอง


โดย: Mr.Chanpanakrit วันที่: 27 กันยายน 2552 เวลา:11:52:38 น.  

ชื่อ : * blog นี้ comment ได้เฉพาะสมาชิก
Comment :
  *ส่วน comment ไม่สามารถใช้ javascript และ style sheet
 
BlogGang Popular Award#10


 
นัทธ์
Location :
กรุงเทพ Thailand

[ดู Profile ทั้งหมด]

ให้ทิปเจ้าของ Blog [?]
ฝากข้อความหลังไมค์
Rss Feed
Smember
ผู้ติดตามบล็อก : 21 คน [?]





รักที่จะอ่าน รักที่จะเขียน
เปิดพื้นที่ไว้ สำหรับแปะเรื่องราว
มีสาระบ้าง ไม่มีสาระบ้าง ณ ที่นี้



สงวนลิขสิทธิ์
ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์
พ.ศ.2539

ห้ามผู้ใดละเมิด
โดยนำภาพถ่ายและ/หรือข้อความต่างๆ
ไม่ว่าจะเป็นส่วนใดส่วนหนึ่ง
หรือทั้งหมดใน Blog แห่งนี้ไปใช้
และ/หรือเผยแพร่โดยมิได้รับอนุญาต
เป็นลายลักษณ์อักษร

Share |
Instagram Follow Me on Pinterest

2014 Reading Challenge

2014 Reading Challenge
Natt has read 0 books toward her goal of 52 books.
hide
New Comments
Group Blog
 
<<
กันยายน 2552
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930 
 
21 กันยายน 2552
 
All Blogs
 
Friends' blogs
[Add นัทธ์'s blog to your web]
Links
 

MY VIP Friend

 Pantip.com | PantipMarket.com | Pantown.com | © 2004 BlogGang.com allrights reserved.